Khi tôi sinh ra thì bà đã mất, những điều tôi biết về bà hầu như là qua những câu chuyện kể và tấm di ảnh với nụ cười hiền từ phúc hậu. Và nhất là hàng năm, cứ đến ngày giỗ của bà và ngày 27-7 ông lại dẫn tôi đi thăm mộ bà. Ông đã yếu rồi, không thể đi lại nhiều nữa nhưng ông luôn đặc biệt dành hai ngày này để tới thăm bà. Ông bảo rằng chiến tranh luôn mang lại mất mát đau thương nhưng ông đều cố gắng vượt qua không chỉ vì tình yêu đất nước mà còn vì có bà bên cạnh, là tình yêu lớn đã làm chỗ dựa hậu phương vững chắc cho ông.

Ông kể, ông với bà lớn lên cùng nhau. Ông vì thi thoảng bắt gặp bà đi rừng ban đêm nên đã lần mò theo và phát hiện bà chính là người đã giúp quân ta bao nhiêu lần vượt rừng bỏ trốn. Bà cùng rất nhiều dân làng làm tiếp tế cho bộ đội ta khi ẩn náu tránh địch cũng như vì thông thạo đường rừng mà nhiều lần giúp quân ta cắt đuôi quân địch. Bà khi ấy vóc dáng nhỏ thó nên tháo vát và nhanh nhẹn, hơn nữa bọn địch không thể ngờ được sự dũng cảm của những đứa trẻ. Những lời bà nói lúc đó khiến ông không thể nào quên được. "Tuổi nhỏ làm việc nhỏ. Mỗi người có cách thể hiện tình yêu quê hương nhưng không có cách thể hiện nào là sợ địch".

Tuổi thơ của hai người khi ấy có vất vả vì khói lửa chiến tranh, tình trạng thiếu ăn thiếu mặc diễn ra như cơm bữa nhưng họ lại trưởng thành từ gian khó, chưa bao giờ để hiện tại đương thời khuất phục đi niềm tin vào một ngày mai hòa bình. Chính vì những năm tháng chiến tranh nên giá trị của hòa bình mới được trân trọng. Ông kể bà đặc biệt thích hoa đậu biếc, lúc đó là tình cờ hai người lên núi nhặt củi và đã thấy một nhánh hoa này leo núi, vẻ sắc xanh của những nụ hoa khiến bà ấn tượng vì bà không nghĩ lại có loài hoa nào có màu xanh tồn tại.

Ngày ông đi bộ đội, hai người vừa tròn mười tám. Bà nghĩ bà sẽ đợi, ông sẽ về, sẽ nhanh thôi nhưng không ngờ ông đi biền biệt suốt ba năm. Sau đó gần cả năm trời, ông mới về lại quê thì được tin bà đã bôn ba nơi chiến trường làm dân công tải lương. Những người đồng đội cũ thi thoảng tạt ngang thăm ông vẫn hay kể về bà, một người dân công hỏa tuyến gan dạ vô cùng nơi chiến trường đầy khói đạn chiến tranh. Vì vết thương năm xưa ông phải dưỡng thương một khoảng rất dài, nghe tin bà không ngừng đi vào chốn hiểm nguy tìm mình đến bặt vô tin tức thì bồn chồn bất lực. Căn nhà nhỏ của bà, mỗi ngày ông đều cố gắng gieo giàn, ươm hoa đậu biếc và nó nở xanh cả một khoảng trời.

Đến khi bà về lại với quê nhà phục vụ chiến đấu cho địa phương thì lại tích cực hoạt động trong hội phụ nữ. Có những giai đoạn khi vụ mùa còn chưa thu hoạch mà lương thực lại thiếu, bà đã tuyên truyền công tác vận động người dân địa phương dốc hết tất cả những gì còn sót lại để cung ứng cho bộ đội. Nhờ tình yêu đất nước và khát vọng hòa bình, dân ta khi đó thậm chí chấp nhận ăn khoai sắn chỉ để có lương thực cho bộ đội chiến đấu.

Ngày đất nước hòa bình, ông bà mới gặp lại và làm đám cưới, Ba tôi cũng sinh muộn vì ông bà quyết chờ đất nước thống nhất mới đến với nhau tận hưởng niềm vui chung. Sau khi về hưu ông mới bắt đầu có thời gian rảnh rỗi để trồng thêm những giàn hoa đậu biếc loài hoa ưa thích của bà và quãng đời còn lại của bà là những hạnh phúc bên ông tận hưởng sự bình yên.

Với bà, đó là loài hoa bà thích nhất. Còn với ông, đóa hoa đẹp nhất thời chiến ông từng gặp và mãi cho đến bây giờ vẫn tồn tại trong lòng ông, chỉ có bà.

Biện Bạch Ngọc