(Cadn.com.vn) - Đối với người Việt Nam, bữa cơm gia đình có ý nghĩa rất quan trọng và là một trong những nếp sinh hoạt văn hóa truyền thống không chỉ của gia đình mà còn mang cả tính cộng đồng. Đã có một thời, nhìn vào không khí sum vầy, đoàn tụ quanh mâm cơm, có thể đánh giá được phần nào mức độ hạnh phúc của gia đình đó. Bữa cơm gia đình của người Việt Nam không chỉ đơn thuần là bữa ăn thông thường nhằm giải quyết cơn đói của dạ dày, mà thông qua bữa cơm ấy, mỗi một thành viên trong gia đình có dịp thể hiện sự quan tâm, chia sẻ lẫn nhau. Nói nghe to tát, nhưng không ngoa khi cho rằng, bữa cơm gia đình ít nhiều có tác dụng gắn kết các thành viên trong gia đình lại với nhau. Tất nhiên, điều này còn phụ thuộc vào vai trò của người "đầu tàu" và tài năng chế biến của "nội tướng"...

Nhớ, vào những năm thập niên 90 của thế kỷ XX trở về trước, trong đề tập làm văn bậc tiểu học, bao giờ cũng có đề bài: "Hãy miêu tả không khí bữa cơm gia đình của em". Tuy cách miêu tả có khác nhau, nhưng hầu hết các bài văn của học sinh thời ấy tả đều có điểm chung: cảnh xúm xít, sum vầy bên nồi cơm khói bốc nghi ngút, thơm lừng mùi gạo, mùi thơm của khoai, sắn hay bo bo ghế trong cơm. Mâm cơm thời ấy tuy đơn sơ, đạm bạc, nhưng bao giờ cũng đầy ắp tiếng cười, lời hỏi thăm, động viên nhau trong công việc, học hành... Chả thế mà, đã có biết bao người con vì điều kiện, vì hoàn cảnh buộc phải tha hương mưu sinh, nhưng trong họ, luôn đau đáu nỗi nhớ gia đình, cố hương. Và trong những nỗi niềm nhớ mong da diết ấy, luôn hiện hữu trong họ hình ảnh và không khí ấm cúng của gia đình sum vầy bên mâm cơm...

Ấm cúng bữa cơm gia đình.

Trong quá trình phát triển đi lên của xã hội, đặc biệt là trong bối cảnh của nền kinh tế thị trường hiện nay, đã và đang có những ảnh hưởng sâu sắc cả về mặt tích cực lẫn tiêu cực đến mọi mặt của đời sống xã hội Việt Nam. Theo đó, dưới tác động của nền kinh tế thị trường, nhiều giá trị đạo đức truyền thống cũng như nhiều nếp sống văn hóa gia đình đã ít nhiều thay đổi. Một số nếp văn hóa trong đời sống sinh hoạt gia đình đang có nguy cơ bị xâm hại, bị mai một đi. Nhiều chuyên gia nghiên cứu ở lĩnh vực này đã cảnh báo, ở nhiều nơi trên khắp đất nước Việt Nam, đặc biệt là ở các đô thị lớn, gia đình đã có những dấu hiệu của sự khủng hoảng. Kéo theo đó hàng loạt các hệ lụy khác. Ý nghĩa và tầm quan trọng của bữa cơm gia đình theo đúng nghĩa sum họp đang dần dần bị mất đi.  Bữa cơm gia đình thời @ ngày càng trở nên buồn, ảm đạm hơn. Có không ít người già cảm thấy cô đơn ngay chính trong ngôi nhà của mình- thậm chí là nơi có cả 3 thế hệ đang sinh sống. Họ thèm khát được nhìn thấy cảnh sum vầy con cháu quanh mâm cơm, thèm được giao tiếp, chuyện trò, hỏi han, động viên. Nhưng vì sự đổi thay của cuộc sống, lâu dần, họ mặc nhiên hoặc đành chấp nhận sự thưa vắng ấy.

Bên cạnh đó, có không ít bạn trẻ thời nay khi lập gia đình đều tìm cách ra ở riêng để được tự do. Và ở thế giới riêng tư ấy, bữa cơm sum họp của những cặp vợ chồng trẻ lại càng trở nên giản tiện hơn. Không ít bạn trẻ thời nay sống rất ích kỷ, thực dụng, thích hưởng thụ, quen tiêu pha phung phí, nhưng lại ngại... vào bếp. Không ít bạn trẻ thời @ mỉa mai, cho rằng quan niệm về mái ấm gia đình với những chuẩn mực truyền thống- trong đó bao hàm cả tiêu chí "giữ cho bếp nhà luôn ấm"- là lỗi thời, là cổ hủ. Từ lối quan niệm đó, không ít cặp vợ chồng trẻ thường tổ chức bữa cơm gia đình tại... quán.  Cũng có những bạn gái thích vào bếp nấu ăn, nhưng do chồng mải ham vui, bù khú với bạn bè, thường xuyên vắng nhà vào các bữa cơm chiều, nên đâm ra lười đi chợ, nấu ăn. Cứ thế, quán xá phục vụ ẩm thực ngày càng mọc lên như nấm, không biết chất lượng, VSATTP thế nào, nhưng lúc nào cũng nườm nượp khách. Ngược lại, không khí ấm cúng của bữa ăn gia đình sau một ngày lao động vất vả ngày càng trở nên nhạt dần, hoặc chỉ còn chờ vào dịp lễ, tết... Không phải ngẫu nhiên khi các phương tiện thông tin đại chúng thời gian gần đây, khi tổ chức các live show giải trí chú tâm đến việc mở các chuyên mục "Vào bếp cùng các bà nội trợ", hay "Bạn trẻ cùng vào bếp...". Điều đó, ít nhiều phản ánh được thực tế của đời sống hôn nhân-gia đình hiện nay. 

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: "Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt. Hạt nhân của xã hội là gia đình". Gia đình là tế bào của xã hội, nơi duy trì nòi giống, là môi trường quan trọng hình thành, nuôi dưỡng và giáo dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp. Trong đó, bữa cơm gia đình là một trong những nét đẹp của truyền thống gia đình cần được gìn giữ, đề cao. Theo đó, mái ấm gia đình cần được giữ ấm như giữ cho bếp của mỗi gia đình luôn luôn đỏ lửa...

P.Nết