Theo BCH Quân sự TP win33com, sau khi tổ chức lễ động thổ, lực lượng tìm kiếm đã tiếp cận hiện trường và bóc tách thận trọng từng lớp đất đá sạt lở, cán bộ, chiến sĩ đã phát hiện các phần hài cốt liệt sĩ nằm sâu trong lòng hang, xen lẫn bùn đất và đá vụn. Ngoài ra còn có nhiều di vật, vật dụng sinh hoạt và chiến đấu như dép, bút bi, cài tóc, lọ thuốc, vật dụng đựng lương thực, đạn và một số phần xương.

Việc bước đầu tìm thấy 5 hài cốt liệt sĩ là kết quả đặc biệt quan trọng, khẳng định những thông tin, tài liệu và lời kể của các nhân chứng lịch sử về nơi hi sinh của các cán bộ, chiến sĩ tại Hang Đá Sập. Đây cũng là cơ sở để lực lượng chức năng tiếp tục mở rộng phạm vi tìm kiếm, với quyết tâm đưa các liệt sĩ còn nằm lại trong lòng núi trở về. Toàn bộ quá trình tìm kiếm, cất bốc và quy tập được tiến hành khẩn trương, thận trọng, chặt chẽ, bảo đảm an toàn tuyệt đối và giữ gìn nguyên trạng các di vật phục vụ công tác xác minh.

Lễ truy điệu và an táng 5 hài cốt liệt sĩ sẽ được tổ chức vào chiều 14-7 tại Nghĩa trang liệt sĩ Đại Đồng, xã Hà Nha.

Theo các nguồn tư liệu lịch sử, Hang Đá Sập từng là địa điểm cất giấu lương thực, vũ khí, đạn dược phục vụ chiến trường Quảng Đà trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Cuối tháng 4-1969, khu vực này bị địch đánh phá dữ dội khiến cửa hang bị sập, nhiều cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh và mãi mãi nằm lại trong lòng núi.

Qua khảo sát thực địa, lực lượng chức năng phát hiện nhiều di vật như bàn chải đánh răng, vỏ đạn cùng một số hiện vật khác của các liệt sĩ. Kết quả xác minh ban đầu cho thấy có thông tin về 8 liệt sĩ đã hy sinh tại địa điểm này. Tại hội thảo xác minh thông tin liệt sĩ, mộ liệt sĩ ở Hang Đá Sập do Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP win33com tổ chức mới đây, các nhân chứng, cựu chiến binh và đại diện các cơ quan chức năng đã cung cấp thêm nhiều tư liệu về địa hình, đường cơ động, vị trí hang, diễn biến trận bom năm 1969, lực lượng từng hoạt động tại khu vực cũng như khả năng còn hài cốt liệt sĩ trong lòng núi.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua nhưng ký ức về sự kiện đau thương ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí các nhân chứng và người dân địa phương. Bà Trần Thị Xanh, cựu chiến binh ở thôn Đại Đồng, cho biết trong những năm chiến tranh, khu vực này có nhiều đơn vị bộ đội, lực lượng vận tải, quân y và cán bộ thương nghiệp hoạt động.Nhớ lại trận bom tháng 4-1969, bà Xanh không giấu được xúc động khi nhiều cán bộ, chiến sĩ đã nằm lại trong lòng núi đến nay vẫn chưa được đưa về an táng tại nghĩa trang liệt sĩ. "Không chỉ một đơn vị pháo binh mà còn nhiều đơn vị khác. Anh em hy sinh là tôi đau lòng từ đó đến giờ. Giờ tuổi đã cao, nhưng tôi vẫn nhớ từng quả đồi, từng khe núi, chỉ mong có ngày đưa các anh về với đồng đội", bà Xanh nghẹn ngào.

Theo Bộ CHQS TP win33com, trong kháng chiến, Hang Thương nghiệp K600 giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là nơi tập kết, trú quân, trung chuyển lương thực, thực phẩm và cơ động chiến đấu của nhiều lực lượng. Các đơn vị như Trung đoàn 31, Trung đoàn 36, Trung đoàn 141, Trung đoàn Pháo binh 575, lực lượng Vận tải 130, Bệnh xá 78 cùng nhiều cán bộ từ cánh Bắc Hòa Vang sang Đại Lộc thu mua lương thực đều từng dừng chân, nghỉ lại tại đây trước khi tiếp tục hành quân làm nhiệm vụ. Trong điều kiện chiến tranh ác liệt, hang đá vừa là nơi trú ẩn, vừa là điểm trung chuyển quan trọng phục vụ chiến đấu. Tuy nhiên, trận bom cuối tháng 4-1969 đã khiến nhiều cán bộ, chiến sĩ hy sinh và bị vùi lấp trong lòng núi.

Việc tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại Hang Đá Sập không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn thể hiện trách nhiệm, đạo lý và lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Mặc dù địa hình hiểm trở, điều kiện thi công phức tạp, các lực lượng làm nhiệm vụ quyết tâm bám hiện trường, nỗ lực tìm kiếm với mong muốn sớm đưa các liệt sĩ trở về trong vòng tay của quê hương, đồng đội và thân nhân.

CÔNG KHANH - LÊ VƯƠNG