Ngày 21-4, Iran thông báo với Mỹ thông qua trung gian Pakistan rằng họ sẽ không tham dự các cuộc đàm phán hạt nhân dự kiến diễn ra vào ngày 22-4 tại Islamabad. Động thái này được xem là bước lùi nghiêm trọng trong nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh giữa hai bên. Quyết định của Tehran được đưa ra trong bối cảnh Phó Tổng thống Mỹ JD Vance hủy chuyến thăm Islamabad, nơi dự kiến diễn ra các cuộc đối thoại. Cả Washington và Tehran đều phát đi tín hiệu sẵn sàng nối lại các hoạt động quân sự nếu tiến trình gia hạn ngừng bắn không đạt được tiến triển.

Căng thẳng gia tăng khi một chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cảnh báo các quốc gia láng giềng có thể phải đối mặt với "hậu quả tàn khốc" nếu cho phép lãnh thổ của mình được sử dụng để tấn công Iran. Tư lệnh không gian vũ trụ IRGC, Tướng Majid Mousavi, thậm chí tuyên bố các nước trong khu vực có thể phải "nói lời tạm biệt với sản xuất dầu mỏ" nếu xung đột lan rộng.

Cùng thời điểm, theo truyền thông Iran, Tehran đã triển khai hàng loạt biện pháp chuẩn bị quân sự, bao gồm điều chuyển lực lượng, lập danh sách mục tiêu và xây dựng các phương án tác chiến mới. Những động thái này diễn ra song song với tuyên bố của Tổng thống Donald Trump rằng quân đội Mỹ đã tận dụng thời gian ngừng bắn để tái bổ sung vũ khí và "sẵn sàng hành động".

Trên thực địa, các vụ đối đầu trên biển gần eo biển Hormuz tiếp tục làm nóng tình hình. Ngày 22-4, một tàu pháo của IRGC đã nổ súng vào một tàu container gần bờ biển Oman mà không phát cảnh báo, gây hư hại nghiêm trọng buồng lái. Tuy không có thương vong, vụ việc làm gia tăng lo ngại về an toàn hàng hải tại một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới. Trong khi Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết không có cảnh báo nào được phát đi trước vụ nổ súng, truyền thông Iran lại khẳng định lực lượng này chỉ "thực thi luật hàng hải" đối với con tàu bị cho là phớt lờ cảnh báo. Sự mâu thuẫn thông tin càng khiến tình hình thêm phức tạp. Những ngày trước đó cũng ghi nhận hàng loạt sự cố tương tự.

Trong bối cảnh đó, Iran tiếp tục nhấn mạnh eo biển Hormuz nằm dưới "sự kiểm soát chặt chẽ" của họ, đồng thời cảnh báo sẽ có những "đòn giáng hủy diệt" trong bất kỳ vòng xung đột mới nào. Những tuyên bố cứng rắn này được đưa ra nhân dịp kỷ niệm thành lập IRGC, cho thấy lập trường ngày càng quyết liệt của Tehran.

Giới quan sát nhận định việc tiến trình ngoại giao đình trệ trong khi các hoạt động quân sự gia tăng đang đẩy khu vực vào tình thế rủi ro cao. Nếu các cuộc đàm phán không sớm được nối lại, nguy cơ xung đột quy mô lớn tại Trung Đông sẽ gia tăng, kéo theo những hệ lụy khó lường.

B.NGÂN