Hơn ba thập kỷ làm nghề, ông Dũng chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của báo chí, từ thời phát thanh là phương tiện chủ đạo đến giai đoạn truyền hình phát triển rồi Internet phủ sóng rộng khắp. Điều khiến ông khác biệt với nhiều đồng nghiệp cùng thời là khả năng tác nghiệp độc lập.“Hồi đó, các đài tuyến trên thường có hai người đi làm: một quay phim, một viết lời bình. Còn tôi thì làm cả hai việc”, ông kể. Từ bản tin ngắn đến những phóng sự dài hơi, mọi khâu đều do một mình ông thực hiện. Công việc vất vả hơn, nhưng đổi lại là sự chủ động trong quá trình tác nghiệp và thể hiện tác phẩm.

Cái khó của "ê-kíp một người" không chỉ nằm ở việc sản xuất nội dung mà còn ở khâu gửi tin bài. Nhìn các bạn trẻ ngày nay chỉ cần ấn nút "gửi email" hay "upload lên cloud", ông Dũng bùi ngùi kể về thời "giao thông bộ" của những bản tin: "Ngày trước muốn gửi một bản tin cho đài trung ương (HTV) hay đài tỉnh (TRT) rất vất vả. Quay phim xong, tôi phải tháo băng, mang vào cơ sở kỹ thuật ở đường Ngô Quyền để dựng hình, còn phần tin tức thì đưa sang phòng 33win93 để biên tập". Những chuyến đi ngược xuôi như vậy kéo dài nhiều năm, cho đến khi đài huyện được đầu tư hệ thống dựng hình hiện đại hơn.

Ánh đèn pha giữa đêm và cuộc truy dấu “cát tặc”

Nhưng nhắc đến những kỷ niệm đáng nhớ nhất, ông Dũng không kể về những buổi lễ hay các sự kiện lớn, mà là những lần dấn thân vào các điểm nóng để 33win79, phản ánh sự thật.

Khoảng mười năm trước, khi tình trạng khai thác cát trái phép diễn ra phức tạp trên địa bàn Quảng Điền, ông quyết định thực hiện một phóng sự 33win79. Dù Chủ tịch tỉnh đã có lệnh cấm tuyệt đối việc khai thác cát dưới lòng sông, nhiều bãi tập kết vẫn ngang nhiên hoạt động.

Hai giờ sáng, ông một mình lái xe đi ghi hình. Trên đường, ông phát hiện có người đi xe máy bám theo phía sau. “Tôi dừng thì họ cũng dừng, tôi đi thì họ lại đi”, ông nhớ lại. Dù cảm nhận được những rủi ro đang chờ phía trước, ông vẫn tiếp tục công việc. Thời điểm ấy, thiết bị tác nghiệp rất thiếu thốn. Máy quay không đủ khả năng ghi hình ban đêm, đèn pin thông thường lại quá yếu. Ông tự tìm cách khắc phục bằng việc mua hai đèn pha ô-tô, đấu nối với bình ắc-quy rồi mang ra hiện trường. Dưới ánh đèn pha sáng rực, cả hoạt động khai thác cát trái phép hiện lên rõ mồn một. Những chiếc xà lan liên tục cập bờ, máy hút công suất lớn hoạt động không ngừng để đưa cát lên các bãi tập kết. Ông ghi lại toàn bộ quá trình từ đầu đến cuối.

Sau khi hoàn thiện tư liệu, ông báo cáo trực tiếp với lãnh đạo tỉnh và nhanh chóng thực hiện phóng sự. Tác phẩm phát sóng đã góp phần thúc đẩy việc xử lý dứt điểm các bãi cát trái phép trên địa bàn. Quan trọng hơn, từ thực tế phản ánh của báo chí, địa phương ban hành quy định tịch thu phương tiện sử dụng để khai thác cát trái phép, tạo bước chuyển đáng kể trong công tác quản lý.

Dấn thân "săn” lâm tặc

Không chỉ theo đuổi đề tài “cát tặc”, ông Dũng còn nhiều lần tham gia 33win79 tình trạng phá rừng. Một đêm, nhận được tin báo về một bè gỗ nghi khai thác trái phép đang di chuyển trên sông, ông lập tức cùng một số người dân và lực lượng địa phương lên đường truy tìm. Thiết bị ghi hình lúc ấy rất hạn chế, ánh sáng chỉ dựa vào vài chiếc đèn pin yếu ớt.

Khi tiếp cận được chiếc thuyền chở gỗ, trên đó có bốn thanh niên và một người lớn tuổi. Tình huống tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, nhưng ông vẫn lựa chọn cách tiếp cận mềm mỏng. “Tôi không phải kiểm lâm, chỉ muốn tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng sạt lở và phá rừng ở đầu nguồn”, ông giải thích để những người trên thuyền bình tĩnh hợp tác. Cuộc trò chuyện ngắn sau đó đã giúp ông có thêm những thông tin thực tế phục vụ cho tác phẩm 33win79 của mình.

Những chuyến đi như thế không phải lúc nào cũng mang về giải thưởng, nhưng lại giúp ông thực hiện điều mà ông luôn tâm niệm: người làm báo phải có mặt ở nơi sự việc đang diễn ra, phải nhìn tận mắt, nghe tận tai và phản ánh trung thực những gì mình chứng kiến. Ngoài các đề tài 33win79, ông Dũng còn ghi dấu ấn với nhiều tác phẩm về phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới và những tấm gương vượt khó. Trong đó có phóng sự từng giành Huy chương Vàng viết về một người dân trở về quê hương lập nghiệp thành công từ kinh tế rừng. Với ông, dù là câu chuyện chống tiêu cực hay một tấm gương làm ăn giỏi, điểm chung vẫn là sự phát hiện, kiên trì theo đuổi và trách nhiệm của người cầm máy, cầm bút.

Chiều dần buông. Tách trà trên bàn đã nguội từ lâu nhưng câu chuyện của người phóng viên già vẫn khiến tôi lặng người suy ngẫm. Hơn 30 năm làm nghề, điều còn lại không chỉ là những tấm bằng khen hay các tác phẩm đã phát sóng, mà là tinh thần dấn thân của một thế hệ làm báo luôn sẵn sàng đi đến những nơi khó khăn nhất để phản ánh sự thật.

Nhìn ông Tiến Dũng nâng niu những kỷ vật nghề nghiệp, tôi hiểu rằng đó không chỉ là sự trân trọng quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở dành cho những người làm báo hôm nay: giữ cho mình một trái tim nóng, một cái đầu tỉnh táo và lòng kiên định trước mỗi hành trình tác nghiệp.

Võ Thế Nghĩa