Đàm phán bốn bên tại Thụy Sĩ mang ý nghĩa bước ngoặt

Tại khu nghỉ dưỡng Burgenstock trên dãy Alps của Thụy Sĩ, các phái đoàn Mỹ, Iran, Pakistan và Qatar đã tập trung để tham gia vòng đối thoại được đánh giá là có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với tương lai của Trung Đông. Phía Mỹ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, trong khi đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf làm trưởng đoàn. Theo giới quan sát, việc Qatar và Pakistan tham gia với vai trò trung gian có thể góp phần thu hẹp những khác biệt còn tồn tại giữa Washington và Tehran.

Mục tiêu trọng tâm của vòng đàm phán lần này là thúc đẩy việc thực hiện các cam kết trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột mà hai bên vừa ký kết, đồng thời tìm kiếm 33win8bet cho các vấn đề còn gây tranh cãi như chương trình hạt nhân Iran, việc dỡ bỏ các hạn chế kinh tế và tình hình an ninh khu vực.

Trước khi lên đường tới Thụy Sĩ, ông JD Vance bày tỏ hy vọng các cuộc gặp sẽ tạo ra tiến triển thực chất trong vấn đề hạt nhân và các nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn tại Lebanon. Trong khi đó, Tehran khẳng định sẽ sử dụng cuộc gặp để thúc đẩy Washington thực hiện đầy đủ những cam kết đã đưa ra.Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei nhấn mạnh rằng các cuộc thảo luận lần này không phải là giai đoạn đàm phán mới mà là quá trình giám sát và thúc đẩy việc thực hiện các nghĩa vụ đã được thống nhất trước đó.

Lebanon trở thành phép thử đầu tiên của thỏa thuận Mỹ - Iran

Mặc dù thỏa thuận giữa Mỹ và Iran vừa được ký kết, tình hình tại Lebanon đã nhanh chóng trở thành thách thức lớn nhất đối với tiến trình hòa bình.Iran cáo buộc Israel tiếp tục vi phạm lệnh ngừng bắn và duy trì các hoạt động quân sự tại miền Nam Lebanon. Tehran cho rằng việc chấm dứt hoàn toàn các hoạt động quân sự tại quốc gia này là một trong những nội dung cốt lõi của thỏa thuận mới đạt được.

Trong những ngày qua, giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah vẫn tiếp diễn. Các cuộc không kích của Israel và những vụ đụng độ trên thực địa đã khiến hàng chục người thiệt mạng, bất chấp các tuyên bố về ngừng bắn.Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz đã chỉ đạo quân đội kiềm chế nổ súng sau các cuộc tham vấn với Mỹ. Tuy nhiên, Tel Aviv khẳng định sẽ không rút quân khỏi miền Nam Lebanon và tiếp tục các chiến dịch nhằm vào Hezbollah nếu cho rằng an ninh quốc gia bị đe dọa.

Các chuyên gia nhận định đây chính là “điểm nghẽn” lớn nhất của thỏa thuận Mỹ - Iran hiện nay. Bởi lẽ, cả Israel và Hezbollah đều không phải là bên ký kết văn kiện, trong khi những vấn đề cốt lõi như việc Israel rút quân hay Hezbollah giải giáp vẫn chưa có lời giải.Giới phân tích cảnh báo nếu tình hình tại Lebanon tiếp tục leo thang, những nỗ lực ngoại giao giữa Washington và Tehran có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thậm chí đẩy toàn bộ tiến trình hòa bình vào tình trạng bế tắc.

Hormuz tiếp tục là tâm điểm căng thẳng năng lượng toàn cầu

Bên cạnh Lebanon, eo biển Hormuz cũng nổi lên như một vấn đề gây tranh cãi gay gắt giữa Mỹ và Iran.Ngày 20-6, Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với hoạt động hàng hải, với lý do Mỹ không thực hiện đầy đủ các cam kết và Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại Lebanon.Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) nhanh chóng bác bỏ tuyên bố này, khẳng định hoạt động hàng hải qua eo biển vẫn diễn ra bình thường. Theo phía Mỹ, hàng chục tàu thương mại cùng hàng triệu thùng dầu vẫn được vận chuyển an toàn qua tuyến đường chiến lược này. Eo biển Hormuz là cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn cầu. Vì vậy, bất kỳ nguy cơ gián đoạn nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng thế giới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng lên tiếng cảnh báo rằng Washington sẽ không chấp nhận bất kỳ hành động nào gây cản trở tự do hàng hải. Trong khi đó, Iran tiếp tục nhấn mạnh việc duy trì hoạt động bình thường tại Hormuz phụ thuộc vào mức độ thực hiện các cam kết của phía Mỹ.

Những tuyên bố trái ngược từ hai bên cho thấy căng thẳng vẫn chưa được giải quyết hoàn toàn, dù các cuộc đàm phán đã được nối lại.Giới quan sát cho rằng kết quả của vòng đối thoại tại Thụy Sĩ sẽ có ý nghĩa quyết định đối với tương lai của thỏa thuận Mỹ - Iran. Nếu các bên đạt được tiến triển trong việc thực thi cam kết và kiểm soát tình hình tại Lebanon cũng như eo biển Hormuz, cơ hội duy trì ổn định ở Trung Đông sẽ được củng cố. Ngược lại, bất kỳ sự đổ vỡ nào cũng có thể khiến khu vực tiếp tục đối mặt với nguy cơ leo thang xung đột và bất ổn kéo dài.

AN BÌNH